ဟစ်တလာကို တော်လှန်တဲ့ ကျောင်းသူ – သစ္စာတည်

သူမနာမည်ဟာ ကမ္ဘာကျော်နာမည်မဟုတ်ပေမယ့် သူမမွေးရပ်မြေဖြစ်တဲ့ ဂျာမဏီနိုင်ငံမှာတော့ ဆိုဖီရှောလို့ အမည်ရတဲ့ သူမဟာ နာမည်ကျော်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး သူမရဲ့ အကြောင်းဟာလည်း အံ့မခန်းဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
သူမဟာ ၁၉၂၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်နေ့မှာ မွေးဖွားခဲ့တာကြောင့် ယခုနှစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဟာ သူမရဲ့ နှစ် ၁၀၀ ပြည့်မွေးနေ့အခါသမယ ဖြစ်ပါတယ်။
သူမရဲ့ ဟစ်တလာကို တော်လှန်ပုန်ကန်ခဲ့ပုံတွေအကြောင်းကို စာအုပ်တွေ၊ ရုပ်ရှင်တွေ၊ ပြဇာတ်တွေမှာ ပြန်လည်ဂုဏ်ပြုကြ ပြီး ဒီနေ့ခေတ်လူငယ်တွေအတွက်လည်း ခွန်အားယူဖွယ်ဖြစ်နေဆဲပါ။
သူမရဲ့ အဖေဖြစ်သူဟာ ဂျာမဏီအနောက်မြောက်ဘက်မှာရှိတဲ့ မြို့တစ်မြို့ရဲ့ မြို့တော်ဝန်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ သူမရဲ့ ငယ်စဉ် ကလေးဘဝဟာ သာသာယာယာတင့်တင့်တယ်တယ် ရှိခဲ့ပါတယ်။ သူမ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ နိုင်ငံကို ဟစ်တလာ အုပ်စိုးလိုက်တယ်။


‘ဒီလုပ်ရပ်တွေဟာ အဖနိုင်ငံတော်အတွက်လို့ လာမပြောနဲ့’


အစောပိုင်းကာလတွေတုန်းက ဆိုဖီနဲ့ သူ့အကိုတို့ဟာ အမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ပါတီကို ထောက်ခံခဲ့ကြပါသေးတယ်။ သူတို့ဟာ အဲဒီဘက်ခေတ်လူငယ်တွေလိုပဲ ပါတီက ဖွဲ့စည်းထားတဲ့အဖွဲ့တွေဖြစ်တဲ့ ဟစ်တလာလူငယ်လှုပ်ရှားမှုကို ဆိုဖီရဲ့အစ်ကိုက ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးတော့ ဆိုဖီကတော့ ဂျာမာန်မိန်းကလေးများအဖွဲ့ချုပ်ကို ဝင်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။
ဟစ်တလာကို အစဉ်တစိုက်ဝေဖန်နေတဲ့ သူတို့ရဲ့ အဖေဟာ သူ့သားသမီးတွေရဲ့ လုပ်ရပ်အပေါ် အံ့သြတုန်လှုပ်သွားတာ ကြောင့် ဖခင်ဖြစ်သူဟာ သူ့သားသမီးတွေနဲ့ ထမင်းစားရင်းဖြစ်စေ၊ အတွေးအမြင်ဖလှယ်ရင်းဖြစ်စေ နာဇီဝါဒအကြောင်း နေ့စဉ်လိုလို ဆွေးနွေးပါတယ်။ ပိုလန်နိုင်ငံကို ဟစ်တလာကျူးကျော်စစ် စတင်တဲ့အချိန်မှာ အတွေးအမြင်တွေ ပြောင်းလာကြ ပါတယ်။ အဲဒီကျူးကျော်စစ်ကို ဆင်နွှဲဖို့ ဂျာမာန်ယောက်ျားလေးတွေကို စစ်မျက်နှာပြင်ဆီ ပို့တဲ့အခါမှာ ဆိုဖီရဲ့ ရည်းစား ဖြစ်သူလည်း အပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ဆိုဖီဟာ ရည်းစားဖြစ်သူထံ စာရေးပို့တဲ့အခါမှာတော့ အခုလို ပါဝင်ပါတယ်။
“တချို့လူတွေက ဘာလို့ တခြားသူတွေရဲ့ အသက်ကို အဆက်မပြတ် စတေးခိုင်းနေတယ်ဆိုတာ ငါနားမလည်နိုင်ဘူး။ အဲဒါကို ဘယ်တော့မှလည်း နားလည်နိုင်မှာမဟုတ်သလို ဆိုးဝါးပြီး စိတ်ပျက်ဖို့ကောင်းတယ်လို့လည်းထင်တယ်။ ဒီလုပ်ရပ်တွေဟာ အဖနိုင်ငံတော်အတွက်လို့လည်း ငါ့ကို လာမပြောနဲ့။”
ဆိုဖီဟာ သူမအစ်ကိုတက်တဲ့ မြူးနစ်တက္ကသိုလ်မှာ ဇီဝဗေဒဘာသာရပ်ကို ဆည်းပူးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတက္ကသိုလ်မှာ သူတို့ မောင်နှမတွေဟာ အုပ်စုလေးတွေဖွဲ့ပြီး အနုပညာကိစ္စ၊ ယဉ်ကျေးမှုကိစ္စ၊ အတွေးအခေါ်ကိစ္စတွေ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ကြ ပါတယ်။ ဆိုဖီကတော့ ကခုန်ရတာကြိုက်နှစ်သက်ပြီး ပီယာနိုတီးတဲ့နေရာမှာ လက်စွမ်းရှိတဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အာဏာရှင်စနစ်အောက်မှာ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာတော့ သူတို့အဖွဲ့တွေဟာ အာဏာရှင်တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်း တွေကို လုပ်ဆောင်လာပါတော့တယ်။


‘ငါတို့ ငြိမ်ခံနေမှာ မဟုတ်ဘူး’


ဆိုဖီရဲ့ အစ်ကိုဖြစ်သူနဲ့ သူ့သူငယ်ချင်းဖြစ်သူတို့ဟာ “နှင်းဆီဖြူ” လို့အမည်ရတဲ့ အုပ်စုတစ်စု စတင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး စတင် ဖွဲ့စည်းခါစမှာ အဖွဲ့ဝင် ၆ ယောက်သာပါရှိခဲ့ပါတယ်။ နောက်တော့မှာ ဆိုဖီနဲ့ အခြားသူအနည်းငယ်ပါဝင်လာကြပါတယ်။ အဲဒီ အနည်းငယ်ထဲမှာ သူတို့ရဲ့ ပါမောက္ခဖြစ်သူတစ်ဦးလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
သူတို့ နှင်းဆီဖြူအဖွဲ့ဟာ သူတို့ရဲ့ သူငယ်ချင်းတွေနှင့် အခြားသော မိတ်ဆွေတွေရဲ့ အကူအညီနဲ့ နာဇီအုပ်ချုပ်ရေးကို တော်လှန် ကြဖို့၊ ဂျူးလူမျိုးတွေ သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို ရှုတ်ချကြဖို့နဲ့ စစ်ပွဲတွေ အဆုံးသတ်ဖို့ စတာတွေပါဝင်တဲ့ လက်ကမ်းစာစောင်တွေ ရိုက်နှိပ်ဖြန့်ဝေခဲ့ပါတယ်။
“ငါတို့တွေ ငြိမ်ခံနေမှာမဟုတ်ဘူး။ ငါတို့ဟာ မင်းတို့ရဲ့ နတ်ဆိုးဖြစ်တဲ့အတွက် နှင်းဆီဖြူဟာ မင်းတို့ကို လောင်ကျွမ်းပစ်မယ်”
၁၉၄၃ ခုနှစ်အစောပိုင်းကာလများက စတင်ကာ နှင်းဆီဖြူအဖွဲ့ဟာ လက်ကမ်းစာစောင်တွေ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ၆ စောင် ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ခြောက်ခုမြောက်နောက်ဆုံးလက်ကမ်းစာစောင်မှာတော့ အခုလိုရေးသားထားပါဝင်ပါတယ်။
“ဂျာမာန်လူငယ်တွေဟာ မိစ္ဆာဆိုးကို တချိန်တည်းတပြိုင်တည်း မတွန်းလှန်၊ မခုခံကြဘူးဆိုရင် ဂျာမဏီနိုင်ငံဟာ နာမည်ဆိုးနဲ့ ထာဝရတွင်ကျန်ရစ်နေလိမ့်မယ်”
၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ဆိုဖီနဲ့ သူ့အစ်ကိုတို့ဟာ တက္ကသိုလ်ပရဝုဏ်ထဲ လက်ကမ်းစာစောင်တွေ လိုက်ဝေ ပါတယ်။ ဆိုဖီကတော့ တက္ကသိုလ်ပင်မအဆောက်အဦရဲ့ အမြင့်တနေရာကနေ လက်ကမ်းစာစောင်တွေ ကျဲချလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းရေးရဲက တွေ့ရှိသွားတဲ့အတွက် သူမနဲ့ သူမအစ်ကို ဖြစ်သူတို့ကို ဖမ်းဆီးပြီး စစ်ကြောရေးကို ပို့လိုက်ပါတယ်။ ဆိုဖီတို့မောင်နှမနှစ်ယောက် စစ်ကြောရေးမှာ အစစ်ခံရတဲ့အချိန်မှာ ဘယ်လိုပဲစစ်မေး စစ်မေး အခြားသောနှင်းဆီဖြူအဖွဲ့ဝင်တွေအကြောင်း မဖြေကြားခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ အခြားသော နှင်းဆီဖြူအဖွဲ့ သားတွေကိုပါ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ပါတယ်။ သူမအပါအဝင် နှင်းဆီဖြူအဖွဲ့သားအချို့ သေဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး အချို့ကတော့ နှစ်ရှည် ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ခံခဲ့ရပါတယ်။
အမှုကို ခုံရုံးမှာ စစ်ဆေးတဲ့အခါ ဆိုဖီက အခုလိုဖြေခဲ့ပါတယ်။
“ကျွန်မသဘောထားကတော့ အရင်တုန်းကအတိုင်းပါပဲ။ ကိုယ့်နိုင်ငံအတွက် ကိုယ်လုပ်နိုင်သလောက် အကောင်းဆုံး လုပ်ခဲ့ တယ်လို့ ယူဆတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်မအပြုအမူအပေါ် နောင်တ တစုံတရာရခြင်းမျိုး မရှိပါဘူး။ ကျွန်မလုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးဆက်တွေကို ခံယူပါမယ်။”
ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖို့ သေဒဏ်စီရင်ချခံရချိန်မှာ သူမအသက် ၂၁ နှစ်ပဲ ရှိပါသေးတယ်။
အဲဒီခေတ်က ဂျာမာန်သတင်းစာတွေမှာ သူမတို့အဖွဲ့ သေဒဏ်ချမှတ်အသတ်ခံတဲ့အကြောင်း ဖော်ပြမှုမရှိသလောက် နည်းခဲ့ ပေမယ့် နိုင်ငံရပ်ခြားဒေသတွေမှာတော့ စိတ်ဝင်စားမှုရှိခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာတော့ နယူယောက်တိုင်းမ် သတင်းစာမှာ ဟစ်တလာကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်ကြတဲ့ နှင်းဆီဖြူအဖွဲ့ဝင်တွေ သေဒဏ်ချမှတ် အသတ်ခံရကြောင်း သတင်း ဖော်ပြမှုပါလာပါတယ်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်မှာပဲ နှင်းဆီဖြူအဖွဲ့က နောက်ဆုံးထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ ခြောက်ခုမြောက် လက်ကမ်းစာစောင်ကို ဗြိတိသျှမဟာမိတ်လေတပ်က လေယာဉ်ပေါ်ကနေ ဂျာမဏီမြို့ပေါ် ကျဲချခဲ့ပါတယ်။
မတရားမှုတွေကို တော်လှန်ခဲ့တဲ့ နှင်းဆီဖြူဟာ ယခုချိန်ထိ သမိုင်းမှာ ကောင်းသတင်းတွေနဲ့ သင်းပျံ့နေဆဲဖြစ်ပြီး အာဏာရှင် ဟစ်တလာကတော့ သမိုင်းမှာ ပြင်လို့ဖျောက်လို့မရတော့တဲ့ အာဏာရူးအဖြစ် ခေတ်အဆက်ဆက် မှတ်တမ်းကျန်ရစ်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သစ္စာတည်

ဘီဘီစီသတင်းထောက် ဂျဲန်နီဟေးလ်ရေးသားပြီး ဘီဘီစီသတင်းဌာနဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ Sophie Scholl: Student who resisted Hitler and inspires Germany ဆောင်းပါးအား အဓိကကိုးကားပြီး ဆီလျော်သလို ဗမာဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။